سامانه یکپارچه مدیریت و پایش سرشاخه‌ها و سد کوچری
معرفی پروژه
سامانه انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قمرود و ذخیره در سدهای گلپایگان و کوچری، با هدف تأمین و تنظیم آب در محدوده عملکرد تعریف‌شده طراحی و بهره‌برداری می‌شود.
این وب‌سایت، ابزار یکپارچه پایش روزانه مخزن، سرشاخه‌ها، بیلان، برنامه منابع و مصارف، شرایط جوی و پایش کیفی مخزن سد کوچری است.
پروژه در یک نگاه
نام پروژه
طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به حوضه قمرود (پروژه قمرود)؛ شامل بندهای انحرافی، تونل‌های انتقال، سد گلپایگان و سد کوچری.
موقعیت
سرشاخه‌ها در بالادست حوضه دز (منطقهٔ الیگودرز، استان لرستان)؛ سدها در حوضه قمرود در استان اصفهان؛ مقصد آب، شهرهای استان‌های اصفهان، مرکزی و قم.
کاربری آب
تأمین آب شرب شهرها، بخشی از نیاز کشاورزی پایین‌دست و حقابه‌های زیست‌محیطی.
نسخه سامانه پایش
V123
مسیر آب: از سرشاخه‌های دز تا شهرها
اهداف و ذی‌نفعان
اهداف
- تأمین آب شرب پایدار شهرهای حوضه قمرود و استان قم
- ذخیره‌سازی و تنظیم سالانه آب انتقالی در سد کوچری
- جبران کم‌آبی و افزایش ضریب اطمینان تأمین آب
شهرهای بهره‌مند (بر پایهٔ گزارش‌های عمومی)
خوانسار، خمین، گلپایگان، محلات، نیمور، سلفچگان، ساوه و قم؛ افق طرح تا سال ۱۴۲۰ برنامه‌ریزی شده است.
بهره‌برداران
- سرشاخه‌ها، تونل‌ها و سد کوچری: شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
- سد گلپایگان: شرکت آب منطقه‌ای اصفهان
- خط انتقال پایین‌دست: شرکت آب منطقه‌ای قم
مراحل پروژه
مطالعهٔ انتقال آب از سرشاخه‌های دز به حوضه قمرود برای تأمین آب شرب منطقه.
اجرای بندهای انحرافی، تونل‌های رابط، تونل ۹ کیلومتری، کانال دم‌کمر، تونل بلند انوج و سدهای گلپایگان و کوچری.
انتقال آب از سرشاخه‌ها، ذخیره و تنظیم در سد کوچری و پایش روزانهٔ تراز، حجم، دبی ورودی و خروجی، بارش و کیفیت آب.
شاخص‌های کلیدی
حوضه قمرود
کیلومتر مربع — اصفهان، مرکزی، قم، لرستان
طول رودخانه قمرود
کیلومتر تا دریاچه نمک
ظرفیت تونل بلند
مترمکعب بر ثانیه — طول ۳۵٫۷ کیلومتر
مخزن سد کوچری
میلیون مترمکعب — ارتفاع از پی ۹۷ متر
مخزن سد گلپایگان
میلیون مترمکعب — ارتفاع از پی ۵۶ متر
تنظیم سالانه کوچری
میلیون مترمکعب قابل تنظیم
ساختار سامانه (۳ بخش اصلی)
۱) انتقال از سرشاخه‌های دز
بندهای سرداب، لکو، دزدان و دایی ← تونل‌های رابط ← تونل ۹ کیلومتری ← کانال دم‌کمر ← تونل بلند انوج (۳۵٫۷ کیلومتر) با ظرفیت حداکثر ۲۳ m³/s.
۲) ذخیره در گلپایگان و کوچری
خروجی تونل بلند وارد قمرود شده و پس از ۷٫۲ کیلومتر به سد گلپایگان می‌رسد. سد کوچری ۱۴ کیلومتر پایین‌دست گلپایگان، آخرین ایستگاه ذخیره و تنظیم آب انتقالی در محدوده این سامانه است.
۳) خط انتقال به شهرهای پایین‌دست
از خروجی سد کوچری؛ بهره‌برداری این بخش با شرکت آب منطقه‌ای قم است (خارج از محدوده عملیاتی این سامانه).
مشخصات بندها و تونل‌های سرشاخه
| جزء | نوع / مقطع | تراز تاج / ابعاد | ظرفیت |
|---|---|---|---|
| بند چشمه سرداب | انحرافی بتنی اوجی | تراز تاج ۲۲۴۴ — ارتفاع از پی ۴٫۵ م | ۶ m³/s (۲ دهانه) |
| تونل سرداب ← لکو | مقطع D | طول ۱۱۸۲ م — ۲٫۷×۲٫۷ م | ۶ m³/s |
| بند دره لکو | انحرافی بتنی اوجی | تراز تاج ۲۲۲۶٫۵ — ارتفاع ۵٫۸ م | ۸ m³/s (۱ دهانه) |
| تونل لکو ← دزدان | مقطع D | طول ۱۸۹۰ م | ۸ m³/s |
| بند دره دزدان | انحرافی بتنی اوجی | تراز تاج ۲۲۱۶٫۵ — ارتفاع ۹٫۶ م | ۲۰ m³/s (۳ دهانه) |
| تونل دزدان ← دایی | مقطع D | طول ۲۴۹۰ م | ۲۰ m³/s |
| بند دره دایی | انحرافی بتنی اوجی | تراز تاج ۲۰۹۸٫۵ — ارتفاع ۵٫۶ م | ۲۳ m³/s (۲ دهانه) |
| تونل ۹ کیلومتری | دایره‌ای | طول ۹۱۷۷ م — قطر ۳٫۸ م | ۲۳ m³/s |
| کانال دم‌کمر | مستطیلی بتنی | طول ۷۱۰۰ م — ۴٫۵×۲٫۷ م | ۲۳ m³/s |
| تونل بلند انوج | دایره‌ای | طول ۳۵۷۰۰ م — قطر ۳٫۸ م | حداکثر ۲۳ m³/s |
مشخصات سدها
سد گلپایگان
- نوع: خاکی سنگ‌ریزه‌ای — سرریز آزاد
- گنجایش مخزن: ۴۵٫۳ میلیون مترمکعب
- حجم قابل تنظیم سالانه: ۸۰ میلیون مترمکعب
- طول تاج ۳۶۰ م — عرض تاج ۱۵ م — ارتفاع از پی ۵۶ م
- بهره‌بردار: شرکت آب منطقه‌ای استان اصفهان
سد کوچری
- نوع: خاکی سنگ‌ریزه‌ای با هسته رسی — سرریز آزاد
- گنجایش مخزن: ۲۰۷ میلیون مترمکعب
- حجم قابل تنظیم سالانه: ۲۵۰ میلیون مترمکعب
- طول تاج ۶۳۳ م — عرض تاج ۱۲ م — ارتفاع از پی ۹۷ م
- تراز نرمال ۱۹۳۰ و تراز تاج ۱۹۳۸ متر
- بهره‌بردار: شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران